Posts

Ata tərəfdən nəslim

Image
Əcdadlarımın mənsub olduğu Saatlı (Səədli) oymağı orta əsrlərdə həm də indiki Ermənistanı əhatə etmiş Qaraqoyunlu dövlətinin Çuxursəəd əyalətinin əmiri Səədin adı ilə bağlı olub Arpa çayının aşağı axarı və Arazın sol sahili Çuxursəəd adlanmış bölgəsində türk ellərinin ümumi adı idi. Həmin ellər Əmir Səədə məxsus idi. Tarixi qaynaqlar Əmir Səəd övladlarının Qaraqoyunlu  (Baharlı oymağı) hökmdarlarıyla əmiuşağı olduğunu göstərir. Hər iki oymağ Oğuz xaqan dastanına görə oğuz türklərinin 24 boyundan biri və Mahmud Qaşqarlıya görə "Divanü Lüğat-it-Türk"dəki iyirmi iki oğuz bölüyündən dördüncüsü olan Yıva boyuna aid idi.  Oğuzların "Yıva boyu"nunun rəmzi Ağqoyunlular tərəfindən  Səədlilərin (Saatlıların) hökmranlığına son qoyulduqdan sonra elin bir hissəsi İrəvan əyalətinə, oradan da Qazax-Borçalı bölgəsinə və sonra Azərbaycanın Qarabağ və Şirvan əyalətlərinə səpələnmişdir. XVIII əsrin 50-ci illərinin sonlarında Qazax mahalında və qonşu Gürcüstan sərhədlərində feodal müna...

About Karabakh (Azerbaijan)

Author of the article: Tural Hamid.   Translated from Azerbaijani Turkish. There are 2 views on the Nagorno-Karabakh conflict: 1- Territorial conflict  2- Ethnic conflict The 1st view is a thesis supported by the Armenian community and many Western scholars.  According to this view, the reason for the start of this conflict is that the Nagorno-Karabakh Autonomous Province wanted to unite with the Armenian SSR, and the Supreme Soviet of the Azerbaijan SSR and the USSR did not allow it.  According to the supporters of this thesis, the Armenian pogrom that started in Sumgait turned this conflict into an ethnic conflict along with the territory. However, even at first glance, it is clear that the issue was shifted to the ethnic framework during the preparation for the referendum on February 12, 1988.  Speaking about the people of Karabakh on the eve of the referendum, the head of the Nagorno-Karabakh Liberation Committee, Igor Muradyan, was asked about the fate...

"Mongol" polytonym and ethnic identity

The word "Mongol" did not exist among the peoples and tribes led by Genghis before 1212.  When the war with the Jin dynasty (https://en.wikipedia.org/wiki/Jin_dynasty_(1115–1234)) started, the courtiers, who had fled from there and changed it to a master of Jurchen origin, laid the groundwork for the acceptance of that name with the recommendation of Genghis Khan, whom they entered into their new service.  Pavel Rykin, who conducted a comparative critical analysis of primary sources in many different languages, wrote about this in great detail: https://www.avetruthbooks.com/tag/pavel-rykin Ethnic Turks were the majority in Genghis's army, as can be known from many primary sources.  The current history of Mongolian-speaking peoples is extremely fake.  In the circles, fraud has reached its peak.  ----  + you can get acquainted with the third oldest Turkish dialect in the last book of this author: https://www.avetruthbooks.com/tag/orcun-unal Although the mater...

"Monqol" politonimi və etnik kimliyi

Uyğur yazısı ilə olan sözləri iki leksikanı (hazırki və əski türk dillərinin leksikasını və hazırkı "monqoldilli" xalqların leksikasını) nəzərə almaqla fərqli formalarda oxumaq mümkündür. Məsələn: "yekə" sözü (monqol sözü hesab edənlər var) qədim türkcə sözdür, onu Əhməd Cəfəroğlu da böyük səhv edərək "monqol" (əslində xalxa dilini nəzərdə tutur) sözü hesab edib, halbuki bəsit bir araşdırma aparıb belə olmadığını müəyyən edə bilərdi.  "Monqol" sözü 1212-ci ildən öncə Çingizin rəhbərlik etdiyi xalqlar, tayfalar içində yox idi. Zin sülaləsi (https://en.wikipedia.org/wiki/Jin_dynasty_(1115–1234)) ilə müharibəyə başlayanda ordan qaçan Curçen kökənli ağa dəyişdirmiş saray adamları yeni xidmətinə girdikləri Çingiz xana tövsiyyə ilə o adın qəbuluna zəmin yaradırlar. Bu haqda çox sayda müxtəlif dillərdə ilkin mənbələrin müqayisəli tənqidi təhlilini aparmış Pavel Rıkin çox detallı yazıb: https://www.avetruthbooks.com/tag/pavel-rykin Çingizin ordusunda əks...

Beğdilli tayfası haqqında

Beğdili tayfası - məşhur tarixçi Yusuf Halaçoğlunun yazdığına görə , bu tayfa Xəzər xaqanlığını da qurmuşdur. Beğdili tayfası Oğuz xaqan dastanına görə oğuzların 24 tayfasından biridir, Qaşqarlı Mahmuda görə Divan-ı Lüqat it-Türkdəki iyirmi iki oğuz boyunun yeddincisi ; Onlar “Beqtili”lərdir. Oğuz tayfasıdır. Boz-Oklara aid olduğu , Beg-Dili və ya Beğdili olaraq da ifadə edilir . Zamanla bu anlayış bəzi yazılı əsərlərdə Baydili-Beğdili-Beğdilü-Beğdilli-Beğdillü şəklini almışdır . Beqtili tayfasının ağsaqqalları qızıl qartallardır . Şimali Orta Anadolu bölgəsində Beğdili adlı bir çox yaşayış məntəqəsi var. İndiki Azərbaycanda Bəydili (Belasuvarda) və Bəydili (Gəncə-Qazax zonasında olmalıdır) adlı iki yer var. İranın şimal-şərqində Astarabadda , Ətrak və Rud-e Qorqan çayları arasında Gökleng Beğdili ( həmçinin Čāqū Beğdili də adlanır) adlı yaşayış məntəqəsi var . Onların alt tayfaları Pank, Aman-Koca ( Aman-Ḵōja ), Boran ( Boān ) və Kareşmaz ( Qarešmaz ) adlanır. [2] Pyer Oberlinqə görə ...

Şah İsmayıldan öncə "Xətai" təxəllüsündən istifadə edənlər

Şah İsmayıldan öncə "Xətai" təxəllüsündən istifadə edən Xətai Təbrizinin (Təbrizli Xətai) doğulduğu və vəfat etdiyi illər məlum deyil.  Şairin həyatı haqqında da az şey məlumdur. XV əsrdə Xətai Təbrizi “Yusif və Züleyxa” məsnəvisi (poeması) yazaraq onu Ağqoyunlu dövlətinin hökmdarı, özü də Azərbaycan türkcəsində şeir yazan Sultan Yaquba ithaf etmişdir.  “Yusif və Züleyxa” poeması Azərbaycan türkcəsində ilk şeirlərdən sayılır. Əsərin dili sadədir və Xətai Təbrizinin həm xalq şifahi ədəbiyyatına, həm də klassik şərq ədəbiyyatına bələd olduğunu göstərir.  Azərbaycan Elmlər Akademiyasının əlyazmalar fondunda şeirin əlyazmasının altı nümunəsi saxlanılır. Bu əlyazmalar əsasında poemanın elmi-tənqidi mətni tərtib edilmişdir. Mənbə: 1)H. Javadi and K. Burrill. Azeri Turkish Literature (ing.) // Encyclopædia Iranica. — 1988. — Vol. III. — səh. 251-255.  2)Хәтаи Тәбризи / Под ред. Дж. Кулиева. — Азербайджанская советская энциклопедия: Главная редакция Азербайджанской советской...

"Kitab toplamağa və şəxsi kitabxananızı qurmağa başlamağın 5 səbəbi"

 "Kitab toplamağa və şəxsi kitabxananızı qurmağa başlamağın 5 səbəbi" 1. Kitabxanalar daha dərin biliyə aparan qapıdır: Sizin şəxsi kitabxananız maraqlarınıza uyğun tərtib edilmiş kolleksiyaya çevrilir.  Geniş, lakin bəzən hədsiz dərəcədə böyük olan internetdən fərqli olaraq, rəflərinizdə mövzunu dərindən araşdırmaq üçün yenidən baxa biləcəyiniz etibarlı mənbələr var. 2. Onlar maraq və ilham verir: Kitabların əhatəsində daima araşdırmaq üçün yeni dünyaları və düşünməli ideyaları xatırlayırsınız.  Oxunmamış kitablar sizi biliklərinizi genişləndirməyə və təxəyyülünüzü alovlandırmağa vadar edən incə bir çağırışa çevrilir. 3. Sakit düşünmək üçün sığınacaq: daimi rəqəmsal səs-küy dünyasında fiziki kitabxana ziyarətgah təklif edir.  Özünüzü bir kitaba qərq etmək diqqəti artırır və introspeksiya və düşünmək üçün bir yer yaradır. 4. Böyümənizin vəsiyyəti: Kitabxananız böyüdükcə intellektual səyahətinizin fiziki qeydinə çevrilir.  Oxuduğunuz kitablara nəzər salmaq, maraq...